MRC Breathlessness scale

Độ	Độ khó thở liên quan đến hoạt động
1	Không khó thở ngoài trừ khi gắng sức nặng
2	Thở dốc khi đi nhanh nền bằng hoặc đi bộ lên dốc thấp
3	Đi chậm hơn mọi người ở nền bằng, được 1 dặm hoặc 15 phút phải dừng
4	Ngừng lại để thở sau khi đi 100 yards hoặc sau vài phút trên nền bằng
5	Khó thở không thể ra khỏi nhà, khó thở ngay cả khi thay quần áo.

From Oxford Journals 

The MRC breathlessness scale

Chẩn đoán Lao

1)      Đại cương

-          Chẩn đoán xác định: có bằng chứng xác định sự có mặt của trực khuẩn lao nơi tổn thương

-          Không có TC lâm sàng và XQ đặc thù

-          Tổ chức bã đậu không khẳng định lao, phân biệt bệnh u hạt

2)      Chẩn đoán lâm sàng

-          Tiền sử: dựa vào các yếu tố nguy cơ

o   Tiếp xúc bệnh lao

o   Suy giảm miễn dịch (ĐTĐ, mổ cắt dạ dày, viêm đại tràng mạn, Corticoid kéo dài)

o   TDMP

o   Chấn thương ngực

-          TC toàn thân

o   Mệt mỏi, mất ngủ, chán ăn, sút cân

o   Sốt chiều

o   Đổ mồ hôi trộm

-          TCCN

o   Ho kéo dài > 2 tuần

o   Kháng sinh không giảm

o   Ho máu, đuôi khái huyết

o   Có thể đàm xanh, vàng, bã đậu

o   Đau ngực đỉnh phổi

o   Khó thở

-          TCTT: chú ý các tổn thương ở đỉnh phổi

o   HC đông đặc đỉnh phổi

o   HC hang đỉnh phổi

3)      Chẩn đoán Xquang:

-          Không chính xác nhưng có giá trị gợi ý và định hướng

-          Dấu hiệu tổn thương gợi ý

o   Tổn thương nốt

o   Tổn thương thâm nhiễm

o   Tổn thương hang

o   Vôi hóa

4)      Chẩn đoán vi sinh

5)      Chẩn đoán thăm dò miễn dịch

-          Phản ứng Tuberculin

-          Phản ứng ELISA

6)      Chẩn đoán nội soi

7)      Chẩn đoán mô bệnh TB học

8)      XN máu, dịch màng phổi

9)      Chẩn đoán lao phổi BK (-) – Điều trị thử để chẩn đoán

Lao MP

1)      Đại cương

-          Phổ biến. Đứng đầu trong thể lao ngoài phổi (25 – 27%)

-          Thứ phát sau lao phổi

-          Người trẻ, thiếu niên gặp nhiều

-          Thể lâm sàng điển hình: tràn dịch thanh tơ, tự do, màu vàng

-          Tiên lượng tốt

2)      Yếu tố nguy cơ

-          Trẻ em chưa phòng lao BCG

-          Trẻ bị lao sơ nhiễm, phát hiện muộn, điều trị không đúng

-          Tiếp xúc thường với BN lao phổi

-          Nhiễm lạnh đột ngột

-          Chấn thương lồng ngực

-          Suy giảm miễn dịch

3)      Thể lâm sàng: điển hình – lao MP tràn dịch tự to màu vàng chanh

a.      Giai đoạn khởi phát

                                          i.            Diễn biến cấp tính: 50%

§  Đau ngực đột ngột, dữ dội

§  Sốt cao 39oC

§  Ho khan

§  Khó thở

                                        ii.            Diễn biến từ từ: 30%

§  Đau ngực liên tục

§  Số nhẹ chiều tối

§  Ho khan

§  Khó thở tăng dần

                                      iii.            Diễn biến tiềm tàng: TC nghèo nàn

b.      Giai đoạn toàn phát

                                          i.            Dấu hiệu toàn thân

§  Xanh xao, mệt mỏi, gầy sút

§  Buồn nôn, nôn

§  Tiểu ít, lượng ít

§  Sốt liên tục 39oC

                                        ii.            Dấu hiệu cơ năng

§  Ho khan từng cơn, khi thay đổi tư thế

§  Đau ngực giảm hơn lúc khởi phát

§  Khó thở thường xuyên, hai thì, tăng dần

§  Khi DMP ít → nghiêng bên lành; khi DMP nhiều → nghiêng bên bệnh, dựa vào tường

                                      iii.            Dấu hiệu thực thể: HC 3 giảm

§  Nhìn: Ngực phồng, giảm di động, khe sườn giãn

§  Sờ: rung thanh giảm

§  Gõ: đục.

·         Đỉnh phổi gõ vang → tiếng vang đỉnh phổi.

·         Tràn dịch nhiều bên trái → tim bị đẩy phải, khoang Traubes gõ đục.

§  Nghe

·         RRPN giảm

·         Cọ màng phổi, thổi màng phổi

·         Rale nổ, rale ẩm → BL nhu mô P

4)      Biến chứng

-          Viêm mủ MP

-          TD-TKMP

-          Dày dính MP

-          Ổ cặn MP

Tham khảo từ https://sites.google.com/site/seadropblog/bhlao-2/laomangphoi